محمدجواد ترابی 

http://persiancsfad.blogspot.com

«دانشمند یک روزه کاسینی»، رقابتی است که دانش‌آموزان ۱۰ تا ۱۸ سال با مقالات ۵۰۰ کلمه‌ای خود درباره زحل و قمرهایش به رقابت با یکدیگر می‌پردازند. پس از گزینش بهترین مقالات از مجموع مقالات رسیده در سراسر جهان، فضاپیمای کاسینی در روز یکشنبه ۱۹ مهر ۱۳۸۸ (۹ اکتبر ۲۰۰۹) به عکاسی از سوژه‌های مورد بحث خواهد پرداخت. این رقابت را مرکز پیشران موشک ناسا (جی پی ال) ترتیب داده است و ناسا قصد دارد با برگزاری این رقابت، دانش‌آموزان را با بخشی از وظایف دانشمندانی که با مقالات و استدالالهای علمی خود سبب می شوند، فضاپیماهایی همچون کاسینی به سوی خاصی از جهان پیرامون ما بنگرد، آشنا کند.

این رقابت علاوه بر ایالات متحده در ۳۴ کشور دیگر جهان از جمله ایران هم برگزار می‌شود. دانش آموزان ایرانی می‌توانند با توجه به مقررات زیر در این رقابت جهانی شرکت کنند:

شرایط شرکت در رقابت بین‌المللی دانشمند یک روزه کاسینی در ایران

۱- شرکت کنندگان باید دانش‌آموز سالهای آخر دبستان یا راهنمایی یا دبیرستان یا پیش دانشگاهی باشند و سن آنها نباید از ۱۸ سال بیشتر باشد. (شرط سنی ۱۰ تا ۱۸ سال)

۲- دانش‌آموزان ایرانی باید مقالات خود را به صورت نوشته شده و تایپ شده به ایمیل persiancsfad@gmail.com حداکثر پیش از اتمام مهلت ارسال مقالات در ایران (۱۴ مهر)، ارسال کنند.

۳- مقالات باید در حد ۵۰۰ کلمه و به زبان فارسی یا انگلیسی باشند (زبان مقاله تاثیری در داوری ندارد). مقالات بیشتر از ۵۰۰ کلمه به هیچ وجه بررسی نخواهند شد.

۴- کل متن مقالات باید متعلق به فرد یا گروه شرکت کننده در رقابت باشد و ارسال بسته‌های اطلاعاتی یا مقالات اشخاص دیگر به هر صورتی حتی ضمیمه، غیرقابل قبول است.

۵- مقالات می‌تواند به صورت فردی یا گروهی (گروهی حداکثر تا ۴ نفر) نوشته شود.

۶- هر دانش‌آموز، چه به صورت فردی و چه به صورت گروهی، فقط یکبار حق ارسال مقاله دارد.

۷- در انتهای مقالات باید نام و نام خانوادگی نویسنده یا نویسندگان مقاله به همراه شماره تماس و آدرس پست الکترونیکی نویسنده یا نویسندگان مقاله لحاظ گردد (شماره تماس و ایمیل والدین نیز پذیرفته می‌شود.). نام و نام خانوادگی، شماره تماس و آدرس پست الکترونیکی (ایمیل)، جزئی از ۵۰۰ کلمه مقاله محسوب نمی‌گردد.

۸- الحاق هرگونه عکس و نمودار به هر شکلی به متن پذیرفته نیست و دانش‌آموزان فقط می‌توانند متنی ۵۰۰ کلمه‌ای را ارسال کنند.

۹- مهارت در نوشتن نیز در داوری مقالات تاثیرگذار خواهد بود و علاوه بر ایده و نظر مطرح شده از لحاظ دستور زبان و املایی (هم برای مقالات فارسی و هم برای مقالات انگلیسی) نیز مقالات بررسی می‌شوند.

۱۰- رقابت دانشمند یک روزه کاسینی در ایران در دو سطح راهنمایی و دبیرستان-پیش دانشگاهی برگزار خواهد شد و در دو سطح، داوری مقالات انجام خواهد شد:

سطح سالهای آخر دبستان و راهنمایی: ۱۰ تا ۱۴ سال
سطح دبیرستان و پیش دانشگاهی: ۱۵ تا ۱۸ سال

۱۱- شرکت کنندگان در رقابت کاسینی فقط می‌توانند یک سوژه از مجموع سه سوژه را انتخاب و درباره آن مقاله ۵۰۰ کلمه‌ای بنویسند، سوژه‌های قابل عکاسی فضاپیمای کاسینی در روز ۱۹ مهر ۱۳۸۸:

زحل و حلقه‌هایش
تتیس و حلقه های زحل
تیتان
(تتیس و تیتان، دو قمر از اقمار سیاره زحل هستند)

۱۲- مقالات باید به گونه‌ای نوشته شوند که علت عکاسی فضاپیمای کاسینی از سوژه مورد نظر را نسبت به باقی سوژه‌ها توجیه کند و در مقالات باید مشخص شود که با عکاسی از سوژه مورد نظر نتیجه علمی بهتری به دست خواهد آمد. نوشتن مقاله درباره سوژه باید با لحاظ کردن منافع علمی عکاسی از آن سوژه باشد.

۱۳- رقابت دانشمند یک روزه کاسینی در ایران رسماً از ۱۴ شهریور آغاز شده است و تا ۱۴ مهر ۱۳۸۸ ادامه دارد. آخرین مهلت ارسال مقالات، ساعت ۲۴ (به وقت رسمی ایران) چهاردهم ماه مهر ۱۳۸۸ است و مقالات ارسالی پس از این تاریخ به هیچ وجه بررسی نخواهند شد.

۱۴- در ایران منبع رسمی و معتبر در اعلام آخرین اخبار، اطلاعات و شرایط شرکت در رقابت دانشمند یک روزه کاسینی، وبلاگ http://persiancsfad.blogspot.comاست.

۱۵- اگر پرسشی درباره نحوه شرکت در رقابت دارید، با پست الکترونیکی persiancsfad@gmail.com با ما می‌توانید در ارتباط باشید. برگزارکنندگان این رقابت در ایران، خانم مهسا طاهران و آقایان رضا حبیبی و محمدجواد ترابی هستند.

لازم به ذکر است، علاوه بر عکاسی فضاپیمای کاسینی از سوژه مورد نظر مقالات برگزیده، نویسندگان مقالات برگزیده جهانی فرصت خواهند یافت تا با دانشمندان کنترل کننده فضاپیمای کاسینی به صورت ویدیوکنفرانس اینترنتی گفتگو کنند.

                                                                     

روز جهانی نجوم

در روز نجوم منجمان آماتور (و گاهی حرفه ای) تلاش می کنند عموم مردم را با زیبائیهای آسمان آشنا کنند، برخی از مردم تصور می کنند “علم” چیز پیچیده ای بوده، متعلق به دانشمندان است و از ارتباط آن با زندگی روزمره و زیبائیهای آن در محیط اطرافشان اطلاعی ندارند. در روز نجوم می توان تا حدی فاصله میان محققان، دانشمندان و مردم را کمتر کرد.

در برخی از کشورها، یک یا چند روز درهای آزمایشگاهها و رصدخانه ها به روی مردم عادی باز است تا همه مردم بتوانند با فعایت های علمی از نزدیک آشنا شوند، اما بیشتر رصدخانه ها برای دوربودن از آلودگی نوری و آلودگی هوا و کم کردن اثر جو، در خارج از شهر و در ارتفاعات بالا قرار دارند و حتی اگر برخی روزها رصدخانه ها پذیرای مردم عادی باشند، مراجعه مردم به رصدخانه ها مشکل است.

حدود ۳۰ سال پیش داگ برگر پیشنهاد داد به جای اینکه مردم را به خارج از شهرها و مناطق دوردست بکشانیم، بهتر است در روز مشخصی از سال، تلسکوپها را به داخل شهرها و به میان مردم بیاوریم.این گونه بود که روز نجوم متولد شد.

امروز بیش از ۵۰ کشور روز و هفته نجوم را برگزار می کنند.

اتحادیه نجوم تلاش می کند در برگزاری روز نجوم در سراسر جهان هماهنگی ایجاد کند. این مرکز یکی از روزهای آخر هفته بین ۱۵ می تا ۱۵ اوریل را که ماه در حالت تربیع اول است، به عنوان روز جهانی نجوم و هفته پیش از آن را به عنوان هفته نجوم اعلام می کند.

هنگامی که ماه در  وضعیت تربیع است، هنگام ظهر طلوع می کند و حدود ۶ بعدازظهر به بیشترین ارتفاع (فاصله از افق) می رسد و نیمه شب غروب می کند، بنابراین از ظهر به بعد می توان با دوربینها و تلسکوپهای آماتوری، پستی بلندی های ماه را به مردم نشان داد.

در ایران از سال ۱۳۸۰ روز نجوم برگزار می شود  و شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران هماهنگی برگزاری روز نجوم در ایران را به عهده دارد.

در کشورهایی که تقویم رسمی آنها میلادی است روز نجوم روز شنبه یا یکشنبه (روز آخر هفته که تعطیل است) برگزار می شود. طبق دستور العمل اتحادیه نجوم، هر کشوری با شرایط خاص خود روز نجوم در هفته نجوم را در کشور خود تعیین می کند.

با توجه به تقویم رسمی ایران، انجمن نجوم ایران روز جمعه قبل یا بعد از روزی را که اتحادیه نجوم انتخاب می کند، به عنوان روز نجوم در ایران اعلام می کند تا مردم بیشتری به ویژه خانواده ها بتوانند از برنامه های این روز استفاده کنند.

امسال و روز جهانی نجوم

اتحادیه نجوم (Astronomical League) هماهنگ‌کننده برنامه‌های روز جهانی نجوم، زمان برگزاری روز نجوم سال ۲۰۰۹ را شنبه ۲ ماه می اعلام کرده است. طبق دستور العمل اتحادیه نجوم با توجه به‌ تعطیلی روز جمعه در ایران و نیز با هدف جذب عموم مردم، این روز همواره یک روز قبل در ایران برگزار می‌شود، به‌ این ترتیب جمعه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ روز نجوم در سال جاری است.

انجمن نجوم ایران-شاخه آماتوری در تلاش است با همکاری گروه‌ها و علاقه‌مندان به نجوم، امسال روز و هفته نجوم را هرچه باشکوه‌تر برگزار کند.

روز نجوم امسال با شعار “آسمانی پر ستاره، بدون آلودگی نوری” با هدف آشنا کردن عموم مردم با آثار زیان‌بار آلودگی نوری بر محیط زیست برگزار می‌شود.

www.asiac.ir

جایی بسیاردورازشهرهای شلوغ، درست نزدیک به مرکز پهنه ی یک میلیون وششصد و چهل و هشت هزار و صد و نود و پنج کیلومتر مربعی ایران و درمیانه ی کویری پهناور، جزیره ای کوچک درمیان شنهای روان به نام روستای مصرواقع است، روستایی که درست مثل خود کویرشگفت است وحیرت انگیز. روستایی از جنس خانه های کاه گلی که به راستی این خانه ها فلسفه ای شگرف دارند.

به شن های روان که می نگریستم همه چیز، از ترافیک هرروزه خیابان ها تا کنکور و مدرک و کار و…، فراموش می کردم.

هر کدام از این دانه معنایی را در خود گنجانده بودند.

دانه شن چون زمینی بود در آسمانی خوروشان مملو از سیارات دیگر. امروزه بشر با همه ی درگیری های روزمره اش، در کل این مجموعه بی پایان سیارات(همان شن های کویر)جایی نداشت، پیدا بود.

شب های کویر با روز ایش تفاوت های بسیاری داشت. در روز تا چشم کار می کرد شن بود و کویر و کویر. وشب، که تا چشم کار می کرد ستاره بود.

گویند که در دوران باستان می اندیشیدند که آسمان چون چادری است بر سر زمین که گه گاه مکان هایی از آن پاره شده و آنها ستاره ها بودند. بعد تر عده ای از اهل تفکر آمدند و زمین را مرکز افلاکی قرار دادند که از و سیارات وخورشید شروع می شد و تا فلک الافلاک ادامه داشت. قرن ها بعد، فردی آمد که باعث شد زمین مرکزی به خورشید و مرکزی تبدیل شود تا بعد ها زمین پرغرور کیهان ،به ذره شنی در دل کویری  تبدیل شود. امروز نه تنها دیگر کسی به زمین و تنها عالم که مرکز جهان بود نمی اندیشد، بلکه دانشمندان از عالم های ان سوی سیاهچاله ها سخن می گویند.

شب کویر مرا به یاد این تاریچه طولانی نظریه ها می اندازد.

وقتی از ذات اکرسی به آندرومدا و قیفاووس و برساوش میروم تا ستاره ای را پیدا کنم در صورت فلکی که هیچ شباهتی به خرس ها ندارد متوجه می شوم مسیری نزدیک به مسیر کهکشان راه شیری در آ سمان را پیموده ام که اگر همین راه را ادامه دهم از کنارشکارچی بزرگ و سگ های باوفایش می گذرم و گاو و خرگوشی را می بینم که از شکار های این شکارچی بودهاد.

از مبحث شن و ستاره که بگزریم ،روابط اجتماعی بین یک گروه می ماند وبودن باتوری که هیچ گاه در فکر بودن با آنها را نداشتی. از بین جمع چهل نفره ما قریب به ده نفر منجم بودند وسایرین علاقه مند بودند

این سفر چهار روز به دل دشت کویر خاطره ای بود فراموش نشدنی از شب ها وروز های حیرت آور کویر زیبای مصر (روستایی از خطه ی ایران زمین)

www.mahshidsharif.com               باتشکر از مهشید شریف به خاطر عکس های زیبایش از روستای مصر وعروسان

انجمن کتابخانه آمریکا در مکاری با بیاد علمی تلسکوپ فضایی(Space Telescope Science Institute) و رصد خانه اخترشناختی اسمیتسن یان (Smithsonian Astrophysical Observatory) از کتابخانه های عمومی در جهت ارائه مسابقه چهل سایت در باره ی «چشم انداز کیهان : چهار صد سال بعد از اولین اکتشاف» باهدف سال جهانی نجوم دعوت کرد. این ارائه کار خود را از ژانویه سال ۲۰۰۹ آغاز و تا دسامبر ۲۰۱۰ادهمه می دهد.

پشتیبانان این پروژه مایل به انجام کار در شهر های کوچک بودند و این امر مشروط بر آن است که روستاها به مدارک ناسا و کتابخانه های مراکز پرجمعیت دسترس داشته باشند.

بنیاد علمی تلسکوپ فضایی پیشرو در جهت ارائه نجوم در میان اخبار،وبسایت ها،آسما نما ها ،موزه هاو دیگر فعالیت های آموزشی است.

وبسایت بنیاد علمی تلسکوپ فضایی «چشم اندازی از کیهان» را می توانید در آدرس زیر پیدا کنید:

http://amazing-space.stsci.edu/visions/

نمایش عکس های نجومی در مقیاس زیاد در سر تا سر جهان شروعی برای پروژه زمین تا کیهان است. اساس این پروژه در سال جهانی نجوم نمایش زیبایی های نجوم می باشد. این عکس های خارق العاده نمایش جهان های دیگری هستند. عکس هایی که توسط تلسکوپ ها گرفته شده است.

عظمت این تصاویر  وبزرگی جهان پیرامون زمین، مردم را شیفته خود می کند وفرصتی است برای آنها تا درباره ی علوم آن سوی تصاویر چیز هایی بیاموزند.سال جهانی نجوم فرصتی بی سابقه است برای معرفی نجوم به همگان.

اساس پروژه زمین تاکیهان نمایش عکس های نجومی در مکان هایی مانند موزه ها،فروشگاه ها ،فرود گاه ها و مترو است.

 این عکس ها مناظری حاوی سیارات، دنباله دارها، ستاره ها ،سحابی ها کهکشان ها ،خوشه ها و… می باشد. هدف اصلی این پروژه و پروژه های دیگر معرفی اختصاصی نجوم به مردم می باشد.

این پروژ با حمایت ناسا تلاش دارد تا نجوم را یک علم همگانی بسازد.

منبع: www.astronomy2009.org 

شامگاه روز جمعه ۱۱ بهمن ماه هلال ماه در کنار سیاره ناهید ( زهره ) خواهد بود. این مقارنه کمی پس از غروب خورشید در بالای افق غربی قابل رویت است. جدایی زاویه ای این دو از یکدیگر در ساعت ۱۷ و ۵۰ دقیقه برابر با ۲/۸ درجه و فاز ماه نیز برابر با ۱۷/۱ درصد است.

ماه تنها قمر زمین در این هفته حرکت خود را از حمل آغاز می کند و تا صورت فلکی جوزا این مسیر را ادامه می دهد. ماه از ابتدای شب در آسمان قابل مشاهده است و تا قبل از سه بامداد غروب می کند. تا آخر هفته زمان غروب ماه به زمان غروب خورشید مقارن می شود.سه شنبه۱۵ بهمن زمان تربیع اول ماه است و در این زمان نیمه راست آن دیده می شود.

عطارد اولین سیاره منظومه سیاره ای ما، مانند ماه قبل ،به صورت فلکی، جدی بازمی گردد.

زهره دومین و شبیه ترین سیاره به زمین در حوت قرار دارد. زهره از آغاز شب تا نیمه های شب که به افق غربی می رود در آسمان خواهد بود. این دوشنبه به صورت فلکی حمل می رود.

مریخ با خدای جنگ که بعد از زمین قرار دارد تا چهارشنبه در جدی می ماند و از آن به بعد به صورت فلکی دلو می رود. تاقبل از چهارشنبه مریخ در نور روز در آسمان است اما از آن به بعد تا حدود ساعت نه شب در آسمان می ماند.

مشتری هم در این هفته همسایه مریخ می شود ودر دلو قرار خواهد داشت.

زحل ارباب زباترین حلقه ها در سنبه خواهد بود این سیاره از اواخر شب تا صبح در آسمان می ماند.

      

تلسکوپ فضایی جیمز وب در سال ۲۰۱۴جانشین تلسکوپ فضایی هابل خواهد شد. هر دوی این تلسکوپ ها با جستجو خود درباره ی مفاهیمی مثل تولد ستاره ها و تکامل کهکشا ن ها، درک ما را در باره ی فضا بهبود می بخشد. اما تلسکوپ فضایی هابل و جیمز و تفاوت های بسیاری با هم دارند.

برای شروع از این تفاوت ها می توان به این اشاره کرد که جیمزوب برای نگاه به جهان از اشعه مادون قرمز استفاده می کند. در صورتی که تلسکوپ فضایی هابل به وسیله ی طول موج مریی و فرابنفش به مطالعه جهان می پردازد. به علاوه جیمزوب آینه ای بسیار بزرگ تر از هابل دارد. این بزرگی به جیمزوب توانایی این را می دهد تا نور را در مساحت زیادی جمع کند وبتواند مکان های دروتر از دید امروز را نمایان کند. محدوده فعالیت هابل خیلی به زمین نزدیک است ،در صورتی که جیمز وب ۵/۱ میلیون کیلومتر با زمین فاصله خواهد داشت!

جیمزوب اساساً برای دیدن فضا از طول موج مادون قرمز استفاده می کند وبرای گرفتن عکس ها در طول موج های مختلاف از ابزار دقیقی استفاده می کند.

این ابزار طول موج های بین ۶/۰ تا ۲۸/۰ میکرون را پوشش می دهد( هر میکرون ۱۰^-۶متر است). طول موج فروسرخ بین ۷۵/۰ تا کمتر از ۱۰۰ میکرون است و به این ترتیب جیمز وب این توانایی را پیدا می کند که در حوضه فروسرخ کار کند و نور ها را به حوضه نور های مریی تبدیل کند.

در حالی که هابل توانایی دیدن جزئیات در طول موج فروسرخ بین ۸/۰ تا ۵/۲ میکرون را داردولی این  مقدماتی است در حوضه فرابنفش و طول موج مریی بین ۱/۰ تا ۸/۰ میکرون.

رصد بین طول موج های مختلف بسیار اهمیت دارد زیرا به ما ای توانایی را می دهد که داده های مختلفی را با طول موج های متفاوتی بررسی کنیم. این طول موج های مختلف به تهیه تصویر مرکب کمک می کند.

اندازه زره خورشیدی جیمزوب ۲۲ متر در ۱۲ متر است. آینه اصلی این تلسکوپ ۵/۶ متر قطر دارد و می تواند مساحت زیادی را پوشش دهد. میدان دید جیمزوب نسبت به هابل قابل توجه تر است.

فاصله زمین تا خورشید ۱۵۰ میلیون کیلومتر و مدار حرکت ماه به دور زمین تقریباً ۳۸۴۵۰۰ کیلومتر است. محدوده حرکت هابل به دور زمین حدود ۵۷۰ کیلومتر است.

مدارد حرکت جیمز وب به دور زمین نیست بلکه در محدوده   L2، ۵/۱ میلیون کیلومتری زمین قرار دارد. در محدوده ای واقع بین سیارات است ونسبت به شیئی مثل زمین وخورشید ثابت است.

 www.jwst.nasa.gov                                        

تلسکوپ فضایی هابل مظهر رویدادهایی است که امروز در قلمرو اخترشناسان جاری است: سودای دسترسی ما به ستارگان فراسوی مرز های زمین را در نوردیده و بر پایه ابزاری تکیه دارد که تا همین چند سال پیش هم در تصور انسان نمی گنجید.

هابل ۲۴ آوریل ۱۹۹۰ با شاتل فضایی در مدار قرار گرفت. طراحی و ساخت این تلسکوپ فضایی به طور مشترک بین سازمان فضایی آمریکا(ناسا) و سازمان فضایی اروپا(ایسا) انجام گرفت.

آینه اصلی هابل ۴/۲ متر قطر دارد. این تلسکوپ پس از پرتاب به دنبال تغییرات و بهینه سازی ها با دوربین ها و طیف سنج های پیشرفته ای تجهیز شده .

این تلسکوپ یازده تنی در ارتفاع ۵۹۰کیلومتر در مداری با زاویه ی میل ۵/۲۸ درجه با دوره گردش ۹۶ دقیقه قرار گرفته است . هابل این مدار را با سرعت ۷۵۰۰متر بر ثانیه می پیماید.

  هابل تا امروز چهار بار تعمیر شده است.

اولین مأموریت شاتل برای تعمیر هابل در اس تی اس-۶۱ در دسامبر ۱۹۹۳ برای اصلاح نقص عکس برداری آن انجام گرفت که مشکل مذکور با نصب سامانه اپتیک صحیح کننده به طور کامل رفع شد.

اس تی اس-۸۲ در فوریه ۱۹۹۷ دومین مأموریت هابل بود که طی آن ابزار رصدی جدیدی در این تلسکوپ نصب شد.

سومین مأموریت شاتل در ارائه خدمات به تلسکوپ هابل در اس تی اس-۱۰۳ در دسامبر ۱۹۹۹ انجام گرفت که طی ان شش ژیروسکوپ تلسکوپ نصب شد. آخرین مأموریت شاتل مربوط به هابل در مارس ۲۰۰۲ انجام و طی آن دوربین پیشرفته ای در تلسکوپ نصب شد.

مأموریت پنجمی نیز برای تعمیر این تلسکوپ برای سال ۲۰۰۹ تعریف شده است. مأموریت اس تی اس-۱۲۵شاتل فضایی با، هدف تعمیر تلسکوپ فضایی هابل در نیمه دوم اردیبهشت ۱۳۸۸ انجام می شود.

طی این مأموریت فضانوردان شاتل آتلانتیس در راهپیمایی های فضایی پیاپی چندین قطعه هابل راتعویض خواهد کرد. یکی از این قطعات دستگاه رسیدگی به داده ها و سیستم فرمانده ابزار های علمی تلسکوپ است. آنها بسیاری از دستگاه های الکترونیکی کوچک اما کلیدی را ه فرسوده و به دور از دستگاه رسیدگی به داده ها و سیستم فرمانده ابزار های علمی تلسکوپ است. آنها بسیاری از دستگاه های الکترونیکی کوچک اما کلیدی را که فرسوده و به دور از فناوری های نو هستند تعویض می کنند. باتری ها و پیرسکوپ های جدید را جایگزین می کنند و در ابزار علمی بی نظیر را بر تلسکوپ سوار خواهند کرد که حساسیت وعمق دید هابل را متحول خواهد کرد. فضانوردان حتی این تلسکوپ عظیم را با پوشش بازتابنده ی جدید، برای کنترل دمای تلسکوپ در فضا، قنداق پیچی می کنند. تا برای سفر ۵/۱ میلیارد کیلومتری آماده شود. اما عمر این تلسکوپ تا سال ۱۳۹۳/۲۰۱۴ بیشتر نخواهد بود و بعد از ۲۴ سال کاوش کیهان احتمالا به سرانجام می رسد.

اما وظیفه کاوش های فضایی بعد از هابل بر عهده چه وسیله ای است؟

برای پاسخ به این پرسش مطالب این وب را دنبال کنید…