روز جهانی نجوم

در روز نجوم منجمان آماتور (و گاهی حرفه ای) تلاش می کنند عموم مردم را با زیبائیهای آسمان آشنا کنند، برخی از مردم تصور می کنند “علم” چیز پیچیده ای بوده، متعلق به دانشمندان است و از ارتباط آن با زندگی روزمره و زیبائیهای آن در محیط اطرافشان اطلاعی ندارند. در روز نجوم می توان تا حدی فاصله میان محققان، دانشمندان و مردم را کمتر کرد.

در برخی از کشورها، یک یا چند روز درهای آزمایشگاهها و رصدخانه ها به روی مردم عادی باز است تا همه مردم بتوانند با فعایت های علمی از نزدیک آشنا شوند، اما بیشتر رصدخانه ها برای دوربودن از آلودگی نوری و آلودگی هوا و کم کردن اثر جو، در خارج از شهر و در ارتفاعات بالا قرار دارند و حتی اگر برخی روزها رصدخانه ها پذیرای مردم عادی باشند، مراجعه مردم به رصدخانه ها مشکل است.

حدود ۳۰ سال پیش داگ برگر پیشنهاد داد به جای اینکه مردم را به خارج از شهرها و مناطق دوردست بکشانیم، بهتر است در روز مشخصی از سال، تلسکوپها را به داخل شهرها و به میان مردم بیاوریم.این گونه بود که روز نجوم متولد شد.

امروز بیش از ۵۰ کشور روز و هفته نجوم را برگزار می کنند.

اتحادیه نجوم تلاش می کند در برگزاری روز نجوم در سراسر جهان هماهنگی ایجاد کند. این مرکز یکی از روزهای آخر هفته بین ۱۵ می تا ۱۵ اوریل را که ماه در حالت تربیع اول است، به عنوان روز جهانی نجوم و هفته پیش از آن را به عنوان هفته نجوم اعلام می کند.

هنگامی که ماه در  وضعیت تربیع است، هنگام ظهر طلوع می کند و حدود ۶ بعدازظهر به بیشترین ارتفاع (فاصله از افق) می رسد و نیمه شب غروب می کند، بنابراین از ظهر به بعد می توان با دوربینها و تلسکوپهای آماتوری، پستی بلندی های ماه را به مردم نشان داد.

در ایران از سال ۱۳۸۰ روز نجوم برگزار می شود  و شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران هماهنگی برگزاری روز نجوم در ایران را به عهده دارد.

در کشورهایی که تقویم رسمی آنها میلادی است روز نجوم روز شنبه یا یکشنبه (روز آخر هفته که تعطیل است) برگزار می شود. طبق دستور العمل اتحادیه نجوم، هر کشوری با شرایط خاص خود روز نجوم در هفته نجوم را در کشور خود تعیین می کند.

با توجه به تقویم رسمی ایران، انجمن نجوم ایران روز جمعه قبل یا بعد از روزی را که اتحادیه نجوم انتخاب می کند، به عنوان روز نجوم در ایران اعلام می کند تا مردم بیشتری به ویژه خانواده ها بتوانند از برنامه های این روز استفاده کنند.

امسال و روز جهانی نجوم

اتحادیه نجوم (Astronomical League) هماهنگ‌کننده برنامه‌های روز جهانی نجوم، زمان برگزاری روز نجوم سال ۲۰۰۹ را شنبه ۲ ماه می اعلام کرده است. طبق دستور العمل اتحادیه نجوم با توجه به‌ تعطیلی روز جمعه در ایران و نیز با هدف جذب عموم مردم، این روز همواره یک روز قبل در ایران برگزار می‌شود، به‌ این ترتیب جمعه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ روز نجوم در سال جاری است.

انجمن نجوم ایران-شاخه آماتوری در تلاش است با همکاری گروه‌ها و علاقه‌مندان به نجوم، امسال روز و هفته نجوم را هرچه باشکوه‌تر برگزار کند.

روز نجوم امسال با شعار “آسمانی پر ستاره، بدون آلودگی نوری” با هدف آشنا کردن عموم مردم با آثار زیان‌بار آلودگی نوری بر محیط زیست برگزار می‌شود.

www.asiac.ir